Uitreiking Dyade Bestuursbokaal

Op 24 november 2016 heeft de uitreiking van de Dyade Bestuursbokaal  plaatsgevonden voor het beste bestuursverslag over 2015 in het PO en VO.  Het
was extra feestelijk omdat het de 10e keer was dat de Bestuursbokaal werd uitgereikt. De uitreiking was ingebed in het seminar “Onderwijs ontregelt”.

Dit jaar was het aantal inzendingen verdubbeld ten opzichte van vorig jaar. Na een voorselectie (a,d,h,v, een uitgebreide criteriumlijst) werden in iedere categorie vijf inzendingen genomineerd. Een onafhankelijke jury was belast met de selectie voor deze nominatie. In de jury worden ook de intern toezichthouders vertegenwoordigd . De onafhankelijke jury, onder leiding van voorzitter Hubert Visser (KPMG), heeft de verslagen beoordeeld en de winnaars gekozen op basis van zestien criteria waaronder; kwaliteit verslag intern toezicht, beleid versus resultaat, nodigt het verslag uit tot dialoog en discussie, koppeling tussen financiën en onderwijs, aandacht voor onderwijskwaliteit en kwaliteit van de paragraaf risicomanagement.


Winnaar Bestuursbokaal PO: Stichting Openbaar Onderwijs aan de Amstel
De 22 openbare basisscholen in de stadsdelen Zuid en Centrum behoren sinds 1 januari 2008 tot de stichting Openbaar Onderwijs aan de Amstel. De scholen hebben gezamenlijk kwaliteitsnormen geformuleerd, maar geven ook ieder invulling aan een eigen onderwijskundig-concept. De Stichting heeft onder meer: zes Montessorischolen, twee Daltonscholen en twee Ontwikkelingsgerichte scholen.

De jury over het bestuursverslag van Stichting Openbaar Onderwijs aan de Amstel: “Het bestuursverslag van Stichting Openbaar Onderwijs aan de Amstel is inhoudelijk erg goed en compleet. Het bevat een duidelijke opzet, een heldere schrijfwijze en een mooie grafische vormgeving. Hierdoor is het geheel erg toegankelijk.”


Winnaar Bestuursbokaal VO: Stichting ZAAM
De stichting ZAAM, interconfessioneel onderwijs in Amsterdam, Zaandam en Monnickendam is op 1 augustus 2012 ontstaan en bestaat uit 24 kleinschalig georganiseerde scholen in het Voortgezet Onderwijs in Amsterdam, Zaandam en Monnickendam. 

Over het bestuursverslag van Stichting ZAAM merkt de jury op: “Het bestuursverslag van Stichting ZAAM als geheel ziet er fris en vernieuwend uit qua opzet en lay-out en is daarmee aantrekkelijk en toegankelijk om te lezen. Stichting ZAAM legt goede verantwoording af en geeft veel openheid naar de stakeholders wat het een compleet geheel maakt met SMART geformuleerde doelstellingen. Het bestuursverslag voldoet aan alle formele vereisten, is het goed leesbaar en professioneel vorm gegeven.”


Seminar “Onderwijs ontregelt”
De samenleving verwacht steeds meer dat toezicht en bestuur in het onderwijs wordt gescheiden en dat er verticaal en horizontaal verantwoording wordt afgelegd over het gevoerde beleid, de uitgevoerde activiteiten en de afspraken of reglementen waar vanuit de organisatie werkt. Jaarlijks dient een onderwijsorganisatie hierover verantwoording af te leggen in het jaarverslag.  Het is een verslag waarmee het bevoegd gezag van een onderwijsinstelling interne en externe belanghebbenden informeert over het gevoerde beleid en de gang van zaken bij de instelling, de uitkomsten van het gevoerde beleid in het jaar waarover verslag wordt gedaan alsmede de aanwending van middelen in dat jaar en verantwoording aflegt overeenkomstig de gestelde wettelijke eisen. Die  laatste laten ruimte voor eigen accenten en keuzes.

 Het zoeken naar de balans tussen een goed jaarverslag zonder dat dit leidt tot onnodig hoge regeldruk is een kunst op zich. Bovendien moet bij het schrijven van een jaarverslag ook aan de nodige regels worden voldaan. Aan de ene kant is dit fijn omdat het voor de nodige richting en duidelijkheid zorgt, maar aan de andere kant zorgt het ook voor stress en werkdruk om aan alle vereisten en verwachtingen te voldoen. Over het algemeen wordt het bestuursverslag echter veelal ervaren als een verplichting die veel tijd kost, zonder dat duidelijk is wat dit oplevert. Het thema van het seminar seminar haakte hierop in.

Dat leverde diverse interessante lezingen op  en levendige discussies.  Zo daagde Hans Pirovano (OCW) de bestuurders uit in het bestuursverslag vooral  aan te geven, waaraan zij prioriteit geven en zowel gerealiseerde als niet gehaalde doelen (zo concreet mogelijk) te beschrijven en het daarmee te hanteren als een ‘levend’document.  Arko van Brakel benadrukte het belang van eigenaarschap en gedeelde verantwoordelijkheid op alle niveaus in de schoolorganisatie.

Kernwoord in het verminderen van regeldruk is vertrouwen. Door meer ruimte en vertrouwen te geven, voelen leraren zich meer eigenaar van het onderwijs en kunnen zij verantwoordelijkheid dragen voor het onderwijsteam en het onderwijsproces. Daarmee neemt de noodzaak tot regelgeving en verantwoording af. Op welke manier kan de bestuurder vertrouwen en ruimte geven aan leraren en lerarenteams en daarmee de prestaties van de organisatie verbeteren? Wat vraagt het van  leiderschap om een dergelijke verandering mogelijk te maken en bij te dragen aan de kwaliteit van het onderwijs?

VTOI, Röntgenlaan 19, 2719 DX Zoetermeer
Postbus 275, 2700 AG Zoetermeer
Telefoonummer: 079-3638104
E-mailadres: bureau@vtoi.nl